Panama-Stad: wolkenkrabbers en Casco Viejo

Vergeet alles wat je denkt te weten over Midden-Amerikaanse hoofdsteden. Panama-Stad is anders. Radicaal anders. De skyline doet denken aan Dubai of Singapore, met tientallen glanzende wolkenkrabbers die oprijzen langs de Pacifische kust. Maar draai je om en je stapt zo een koloniaal steegje in met vervagende pastelgevels, straatmuzikanten en de geur van vers gebakken empanada's. Dat contrast maakt Panama-Stad tot een van de fascinerendste steden van heel Amerika.

Waarom Panama-Stad?

Panama-Stad is het financiële en culturele hart van Panama en functioneert als een brug tussen Noord- en Zuid-Amerika, tussen de Atlantische en de Stille Oceaan, tussen oud en nieuw. De stad heeft in de afgelopen twee decennia een enorme transformatie doorgemaakt. Waar het ooit vooral een doorvoerhaven was voor het kanaal, is het nu een kosmopolitische metropool met wereldklasse-restaurants, hippe rooftopbars en een bruisend nachtleven.

Toch is Panama-Stad voor Europese reizigers nog relatief onontdekt. Dat maakt het juist zo aantrekkelijk: je ervaart hier de energie van een stad in volle ontwikkeling, zonder de massale toeristische drukte van steden als Cancún of San José. En met directe vluchten vanuit Europa en de dollar als munteenheid is het verrassend toegankelijk.

Casco Viejo: het kloppend hart

Het historische centrum van Panama-Stad, Casco Viejo (ook wel Casco Antiguo genoemd), is een UNESCO-werelderfgoedlocatie op een schiereiland dat uitsteekt in de Baai van Panama. Dit is waar je je eerste dag in de stad moet doorbrengen.

Het wijkje werd gesticht in 1673, nadat de oorspronkelijke stad (Panamá Viejo) was verwoest door de beruchte piraat Henry Morgan. Sindsdien heeft het koloniale, neoklassieke en art-deco-architectuur opgestapeld. Sommige gebouwen zijn prachtig gerestaureerd, andere staan nog in hun verweerde, fotogenieke staat van verval. Die mix geeft Casco Viejo zijn unieke charme.

Wat je moet zien in Casco Viejo

• Plaza de la Independencia: het centrale plein waar Panama in 1903 zijn onafhankelijkheid van Colombia uitriep. De imposante kathedraal met haar parelmoeren torens domineert het plein.
• Iglesia de San José: beroemd om het Gouden Altaar, dat volgens de legende werd gered van piraat Morgan doordat het was witgekalkt om het te verbergen.
• Plaza de Francia: een rustig plein aan de punt van het schiereiland met uitzicht over de skyline en de zee. Hier staan monumenten voor de Franse arbeiders die omkwamen bij de eerste poging om het kanaal te graven.
• Street art en galerieën: de steegjes van Casco Viejo zijn gevuld met kleurrijke muurschilderingen. Bezoek Diablo Rosso voor hedendaagse kunst uit Panama en Centraal-Amerika.
• Rooftopbars: Tantalo en CasaCasco Rooftop bieden cocktails met een spectaculair uitzicht over de oude stad en de moderne skyline. Reken op $8-12 (€7-11) per cocktail.

Neem de tijd om door de straatjes te slenteren zonder vast plan. Casco Viejo is compact genoeg om in een halve dag te voet te verkennen, maar je kunt er gemakkelijk een hele dag vullen met musea, restaurants en toevallige ontdekkingen.

De moderne skyline: wolkenkrabbers aan de Pacifische kust

De wijk Punta Paitilla en het aangrenzende Costa del Este vormen het moderne gezicht van Panama-Stad. Hier staan meer dan 300 wolkenkrabbers langs de kust — meer dan in welke andere Latijns-Amerikaanse stad dan ook. Het markantste gebouw is de Trump Ocean Club (tegenwoordig bekend als The Bahia Grand Panama), een zeil-achtige toren van 70 verdiepingen die de skyline domineert.

De beste manier om de skyline te bewonderen is vanaf de Cinta Costera, een zes kilometer lange boulevard langs de baai. 's Avonds, wanneer de gebouwen verlicht zijn en de zon ondergaat achter de Stille Oceaan, is dit een van de indrukwekkendste stadsgezichten van heel Amerika. Huur een fiets of sluit je aan bij de lokale joggers die hier elke avond ronddjes rennen.

Biodiversity Museum (Biomuseo)

Ontworpen door Frank Gehry — zijn enige werk in Latijns-Amerika — is het Biomuseo een explosie van kleur aan de ingang van het Amadorgebied. Het museum vertelt het verhaal van hoe de vorming van de landengte van Panama miljoenen jaren geleden de oceaanstromingen, het klimaat en de biodiversiteit van de hele planeet veranderde. De architectuur alleen al is een bezoek waard. Toegang kost $22 (€20) voor buitenlandse bezoekers, gesloten op maandag.

Het Panamakanaal: een wereldwonder

Geen bezoek aan Panama-Stad is compleet zonder het Panamakanaal te zien. Dit 82 kilometer lange waterweg verbindt de Atlantische en Stille Oceaan en is een van de grootste technische prestaties uit de menselijke geschiedenis. Dagelijks varen er zo'n 40 schepen doorheen, elk betalend gemiddeld $250.000 aan tolgeld.

Miraflores Locks Visitor Center

De beste plek om het kanaal te ervaren is het bezoekerscentrum bij de Miraflores-sluizen, op slechts vijftien minuten rijden van het centrum. Vanaf het observatiedek op de vierde verdieping zie je enorme containerschepen op slechts meters afstand door de sluizen varen. Het bijbehorende museum legt de geschiedenis, techniek en toekomst van het kanaal helder uit.

• Toegang: $20 (€18) voor volwassenen, inclusief museum en observatiedek.
• Beste tijden: schepen passeren de sluizen doorgaans tussen 9:00-11:00 en 14:00-16:00 uur. Check het vaartschema op de website van de Panama Canal Authority.
• Bereikbaarheid: neem een Uber vanaf het centrum (circa $5-7 / €5-6) of een georganiseerde tour.

Agua Clara en de nieuwe sluizen

Sinds 2016 heeft het kanaal een tweede set sluizen die grotere schepen (Neopanamax-klasse) aankunnen. Het Agua Clara Visitor Center bij Colón aan de Atlantische kant biedt een ander perspectief. Dit is een dagtocht vanuit Panama-Stad (circa 1,5 uur rijden), maar de moeite waard als je meer tijd hebt.

Eten en drinken: een smeltpot van smaken

De Panamese keuken weerspiegelt de positie van het land als kruispunt van culturen. Je vindt hier Latijns-Amerikaanse basisgerechten verrijkt met Caribische, Chinese en Indiase invloeden — een gevolg van de vele migrantengroepen die naar Panama kwamen voor de bouw van het kanaal.

Wat je moet proeven

• Sancocho: de nationale soep, een hartige kippensoep met yuca, culantro (niet te verwarren met koriander) en maïs. Verkrijgbaar in bijna elk lokaal restaurant.
• Ceviche: vers en zuurig, gemaakt met corvina (zeebaars) uit de Stille Oceaan. Probeer het bij Mercado de Mariscos, de vismarkt aan de waterkant. Een portie kost hier slechts $3-5 (€3-5).
• Patacones: platgeslagen en gebakken groene bananen, geserveerd als bijgerecht bij vrijwel alles. Verslavend lekker.
• Raspao: geschaafd ijs overgoten met felgekleurde fruitsiropen. De perfecte verkoeling in de tropische hitte.
• Geisha-koffie: Panama produceert de duurste koffie ter wereld. De Geisha-variëteit uit Boquete wint regelmatig internationale prijzen. Probeer het in een van de specialty coffee shops in Casco Viejo.

Restauranttips

• Donde José: een van de beste restaurants van Latijns-Amerika, met een chef's table-concept van slechts 16 gasten. Reserveer weken van tevoren. Het degustatiediner kost rond de $85 (€78) per persoon.
• Lo Que Hay: casual fine dining in Casco Viejo met een dagelijks wisselend menu op basis van verse marktinkopen. Hoofdgerechten $12-20 (€11-18).
• Mercado de Mariscos: de vismarkt heeft zowel een goedkope foodcourt beneden (ceviche voor $3) als een volwaardig restaurant boven met zeezicht.
• Fonda Lo Que Hay: voor authentiek Panamese streetfood in een relaxte setting. Onder de $10 (€9) per persoon.

Panamá Viejo: de ruïnes van de eerste stad

Voordat Casco Viejo bestond, was er Panamá Viejo — de eerste Europese nederzetting aan de Pacifische kust van Amerika, gesticht in 1519. De stad werd in 1671 verwoest door piraat Henry Morgan en nooit herbouwd. De ruïnes, waaronder de iconische toren van de kathedraal, vormen nu een archeologisch park en UNESCO-werelderfgoedsite.

Het bezoekerscentrum geeft een goede indruk van hoe het leven er in de koloniale stad aan toeging. De entree bedraagt $15 (€14). Je bereikt de ruïnes makkelijk per Uber vanuit het centrum (circa $5 / €5).

Dagtrips vanuit Panama-Stad

San Blas-eilanden (Guna Yala)

De San Blas-eilanden zijn een archipel van 365 eilanden — voor elke dag van het jaar eentje. Ze worden beheerd door het inheemse Guna-volk, dat zijn eigen cultuur, taal en wetten heeft behouden. De eilanden zijn paradijselijk: wit zand, kristalhelder water, palmbomen en vrijwel geen andere toeristen.

Een dagtrip vanuit Panama-Stad kost vanaf €100 per persoon inclusief vervoer, boot en lunch. Het is ook mogelijk om een nacht te overnachten in een eenvoudige cabana op een van de eilanden — een onvergetelijke ervaring.

Gamboa Rainforest

Op slechts 45 minuten van het centrum ligt het Gamboa Rainforest Reserve, waar je kunt wandelen door het tropisch regenwoud, een kabelbaan kunt nemen over het bladerdak, en kaimans, luiaards en toekannen kunt spotten. Een halve dag volstaat. Georganiseerde tours kosten rond €50-80 per persoon.

Praktische reisinformatie

Vliegen en visum

Vanuit Schiphol zijn er geen directe vluchten naar Panama-Stad. De meeste verbindingen gaan via Madrid (Iberia, circa 13 uur totaal) of Miami (KLM/Delta, circa 14 uur totaal). De luchthaven Tocumen International Airport (PTY) ligt 35 minuten van het centrum. Retourtickets kosten €500-900 afhankelijk van het seizoen.

Nederlanders hebben geen visum nodig voor verblijf tot 180 dagen. Je hebt alleen een geldig paspoort nodig. Let op: de VS-overstap vereist wel een ESTA ($21 / circa €19).

Klimaat en beste reistijd

Panama-Stad heeft een tropisch klimaat met twee seizoenen: droog (december-april) en nat (mei-november). De droge periode is het aangenaamst om te reizen. Temperaturen schommelen het hele jaar rond de 28-33°C. Zelfs in het regenseizoen regent het meestal pas 's middags of 's avonds, dus je kunt nog steeds veel doen.

Vervoer in de stad

• Metro: Panama-Stad heeft de enige metro van Centraal-Amerika. Twee lijnen die de belangrijkste wijken verbinden. Een rit kost slechts $0,35 (€0,32). Je hebt een oplaadbare metrokaart nodig ($2 aanschaf).
• Uber: verreweg de makkelijkste manier om je te verplaatsen. Goedkoop en betrouwbaar. Een rit door de stad kost zelden meer dan $5-8 (€5-7).
• Gele taxi's: officiële taxi's zijn goedkoop maar onderhandel altijd de prijs vooraf — er zijn geen meters.

Veiligheid

Panama-Stad is over het algemeen een veilige stad voor toeristen, zeker in vergelijking met andere Centraal-Amerikaanse hoofdsteden. Casco Viejo, de moderne wijken en het kanaalgebied zijn prima om overdag en 's avonds te bezoeken. Vermijd de wijken El Chorrillo en Curundú. Gebruik je gezonde verstand: loop niet met dure sieraden en houd je telefoon vast op drukke plekken.

Budget

Panama is verrassend betaalbaar. Reken voor twee personen op:

• Verblijf: €50-150 per nacht (van hostel tot boutique hotel in Casco Viejo)
• Eten: €25-60 per dag (mix van lokaal en restaurants)
• Vervoer: €10-20 per dag (Uber en metro)
• Activiteiten: €20-40 per dag

Totaal: circa €105-270 per dag voor twee personen, exclusief vluchten.

Hoeveel tijd heb je nodig?

Plan minimaal drie volle dagen voor Panama-Stad zelf. Met een dagtrip naar de San Blas-eilanden en eventueel een bezoek aan het regenwoud ben je al snel vijf tot zes dagen kwijt. De stad combineert uitstekend met Bocas del Toro (binnenlandse vlucht, 1 uur) of Boquete (busrit, 6 uur) voor een complete Panama-reis van twee weken.